ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ - ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΕΞΗΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ...

5 Μαρτίου 1959: Σαν σήμερα ο Μαξ Μέρτεν καταδικάζεται για την κατοχική δράση του στη Θεσσαλονίκη και από την επομένη αρχίζει να ετοιμάζει την εκδίκησή του κατά του Καραμανλή και του ζεύγους Μακρή...

Στις 5 Μαρτίου 2019 συμπληρώνονται ακριβώς εξήντα χρόνια από την καταδικαστική απόφαση του Ειδικού Στρατοδικείου Εγκληματιών Πολέμου Αθηνών, με την οποία ο περιώνυμος Μαξ Μέρτεν καταδικαζόταν σε 25 ετών κάθειρξη. Μετά την εκφώνηση της απόφασης και τη λήξη της συνεδρίασης, ο Μέρτεν είπε στα γαλλικά στους συνηγόρους του: «Τώρα ήλθε η σειρά μου να αρχίσω τον αγώνα». Και μέσα στους επόμενους οκτώ μήνες που έμεινε φυλακισμένος στις φυλακές Αβέρωφ άρχισε να ετοιμάζει πώς θα έπαιρνε την εκδίκησή του. Αυτή θα αρχίσει να εκτυλίσσεται από τον Σεπτέμβριο του επόμενου χρόνου και τα πρώτα πρόσωπα που θα βάλει στο "κάδρο" ήταν ο τότε πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής, ο υπουργός του Δημήτριος Μακρής και η σύζυγος του τελευταίου, η Δοξούλα Μακρή. Οι κατηγορίες που τους απηύθυνε από τη Δυτική Γερμανία, όπου βρισκόταν ελεύθερος πλέον, ήταν βαρύτατες. Τους κατηγορούσε ως συνεργάτες των Γερμανών επί Κατοχής και τους απειλούσε με δημοσίευση ντοκουμέντων και φωτογραφιών.

Στο νέο του βιβλίο "Η υπόθεση Μέρτεν και η σύγκρουση με τον Καραμανλή", που μόλις κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Ariston Books, παρουσιάζει και αναλύει σε βάθος όλα τα γεγονότα της εποχής εκείνης με σωρεία ντοκουμέντων που δημοσιεύονται για πρώτη φορά. Μεταξύ άλλων γράφει για την καταδικαστική απόφαση:

"Το δικαστήριο, ύστερα από τετράωρη σύσκεψη, εξέδωσε την απόφασή του, με την οποία ο Μαξ Μέρτεν καταδικάσθηκε σε κάθειρξη 25 ετών και δήμευση της περιουσίας του, ενώ απέρριψε την ένσταση περί παραγραφής μερικών από τα αδικήματα του κατηγορητηρίου. Κρίθηκε αθώος λόγω αμφιβολιών για ορισμένες από τις κατηγορίες, που αφορούσαν την εκτέλεση 670 Ελλήνων πολιτών για αντίποινα, αφαίρεσε δολίως και βιαίως χρηματικά ποσά και αντικείμενα, υπέβαλε σε βασανιστήρια 9.000 άρρενες Ισραηλίτες, εξαπάτησε τους κρατουμένους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης της Θεσσαλονίκης για να του παραδώσουν χρήματα και περιουσιακά στοιχεία, καθώς και τη θανάτωση Ισραηλιτών στο στρατόπεδο Χιρς.

Για τις κατηγορίες που του αποδόθηκε ενοχή, επέβαλε τις ακόλουθες ποινές:

α. Πρόσκαιρη κάθειρξη 11 ετών για εγκαθείρξεις Ελλήνων πολιτών, χωρίς αποχρώντα λόγο στρατιωτικής ασφαλείας και υπό συνθήκες απάνθρωπες σε στρατόπεδα της Θεσσαλονίκης».

β. Πρόσκαιρη κάθειρξη 13 ετών διότι «ενήργησε δημεύσεις ως και δολίας και βιαίας αφαιρέσεις περιουσιών» Ισραηλιτών και Ελλήνων.

γ. Πρόσκαιρη κάθειρξη 18 ετών διότι «εκ προθέσεως απέκτεινε τους Ισραηλίτας Μπενβενίστε και Καμχή».

δ. Πρόσκαιρη κάθειρξη 15 ετών διότι «προέβη εις εγκαθείρξεις Ελλήνων πολιτών, άνευ αποχρώντος λόγου στρατιωτικής ασφαλείας και υπό συνθήκας απανθρώπους».

ε. Πρόσκαιρη κάθειρξη 15 ετών για τις λεηλασίες πληθώρας εβραϊκών καταστημάτων.

στ. Πρόσκαιρη κάθειρξη 10 ετών διότι λεηλάτησε την οικία του στρατηγού ε.α. Αρχ. Αργυρόπουλου.

ζ. Πρόσκαιρη κάθειρξη 15 ετών διότι «εξηνάγκασε πολίτας προς εργασίαν σχετιζομένην με τας στρατιωτικάς επιχειρήσεις του γερμανικού στρατού».

η. Πρόσκαιρη κάθειρξη 10 ετών διότι εσκεμμένα εγκατέλειψε τους προηγούμενους στον θάνατο από πείνα.

θ. Πρόσκαιρη κάθειρξη 10 ετών διότι «δολίως αφήρεσεν ιδιωτικάς περιουσίας των Ισραηλιτών Θεσσαλονίκης» με την υπ’ αυτού ιδιοποίηση 25.000 χρυσών λιρών που του καταβλήθηκαν για την εξαγορά της αναγκαστικής εργασίας των Εβραίων.

ι. Πρόσκαιρη κάθειρξη 6 ετών διότι «κατέστρεψε κακοβούλως το θρησκευτικόν και ιστορικόν εν Θεσσαλονίκη μνημείον των Ισραηλιτών μεγάλης αρχαιολογικής αξίας».

ια. Πρόσκαιρη κάθειρξη 12 ετών για τη συστηματική τρομοκράτηση των 56.000 Ισραηλιτών της Θεσσαλονίκης.

ιβ. Πρόσκαιρη κάθειρξη 15 ετών επειδή προέβη σε εγκαθείρξεις πολιτών υπό απάνθρωπες συνθήκες στα στρατόπεδα συγκεντρώσεως της Θεσσαλονίκης, τους υπέβαλε σε σωρεία βασανιστηρίων και τους εξανάγκασε να του παραδώσουν κάθε περιουσιακό στοιχείο που κατείχαν, και ιδίως σε χρυσό και τιμαλφή.

ιγ. Πρόσκαιρη κάθειρξη 15 ετών διότι προέβη στην εκτόπιση 46.061 Ισραηλιτών στην Πολωνία.

Από τις ανωτέρω πράξεις, κρίθηκε ότι κατά διαταγήν εκτέλεσε τις αναφερόμενες στις υπ’ αριθ. γ, ζ, ια και ιβ παραγράφους. Από τις ανωτέρω ποινές προήλθε κατά συγχώνευση η ποινή κάθειρξης των 18 ετών, που επαυξήθηκε κατά 7 έτη και η τελική ποινή έγινε 25ετής κάθειρξη.

Μετά την εκφώνηση της απόφασης και τη λήξη της συνεδρίασης, ο Μέρτεν είπε στα γαλλικά στους συνηγόρους του: «Τώρα ήλθε η σειρά μου να αρχίσω τον αγώνα». Οδηγήθηκε με χειροπέδες στις φυλακές Αβέρωφ, ενώ πλήθος κόσμου είχε συγκεντρωθεί έξω από το δικαστήριο για να τον δει.

Η σύζυγός του, που είχε παρακολουθήσει όλη την πολυήμερη διαδικασία από την αρχή, πριν εκφωνηθεί η απόφαση είχε αποχωρήσει με τον 9χρονο γιο τους και την πληροφορήθηκε στο ξενοδοχείο της όπου βρισκόταν. Στους δημοσιογράφους είπε ότι οι δικαστές είναι όργανα της πολιτικής.

Ο Μέρτεν οδηγήθηκε για να εκτίσει την ποινή του, αλλά μέσα του ήταν πολύ οργισμένος και επέπρωτο να εκδικηθεί με τον δικό του τρόπο, τόσο Έλληνες παράγοντες όσο και Γερμανούς, οι οποίοι πίστευε ότι τον είχαν παρασύρει για να φυλακισθεί, ενώ μέχρι την αρχική σύλληψή του τον διαβεβαίωναν ότι τίποτε δεν είχε να φοβηθεί. Τον είχαν πείσει ότι καμία άλλη δίωξη εγκληματία πολέμου δεν επρόκειτο να γίνει πλέον, αλλά μόλις έκανε την εμφάνισή του στην Ελλάδα συνελήφθη χωρίς άλλο.

Ωστόσο, η ελληνική κυβέρνηση πήρε την απόφαση, μόλις καταλάγιασε ο θόρυβος από τη δίκη του Μέρτεν, να ικανοποιήσει ένα αίτημα της δυτικογερμανικής κυβέρνησης για τον τερματισμό των διώξεων εγκληματιών πολέμου. Άλλωστε είχε την απόφαση αυτή η δίκη να είναι η τελευταία.

Η δίκη του Μέρτεν είχε αρχίσει στις 11 Φεβρουαρίου 1959 ενώπιον του Ειδικού Δικαστηρίου Εγκλημάτων Πολέμου (Εκτάκτου Στρατοδικείου) στην Αθήνα και στις 5 Μαρτίου εκδόθηκε η απόφαση, με την οποία κηρυσσόταν ένοχος και του επιβλήθηκε η προαναφερθείσα ποινή 25 ετών. Στις 5 Νοεμβρίου 1959 αποφυλακίστηκε και απελάθηκε από την Ελλάδα, οπότε επέστρεψε στη Γερμανία. Από το σημείο αυτό όμως αρχίζει η έξαρση του πολιτικού μέρους της υπόθεσης Μέρτεν, καθώς ο τελευταίος είχε αποφασίσει να εκδικηθεί.

Ο πρώτος που θα λάβει γεύση των πικρών διαθέσεών του θα είναι ο Καρλ Μάρμπαχ… Αλλά το μεγάλο βάρος θα το υποστεί ο τότε πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής, ο έμπιστος υπουργός του Δημήτριος Μακρής και η σύζυγος του τελευταίου Δοξούλα Λεοντίδου-Μακρή, η οποία κατά την Κατοχή είχε πράγματι εργασθεί στις γερμανικές κατοχικές αρχές και για ένα μικρό διάστημα ως γραμματέας του Μέρτεν. Η μανιώδης αυτή εκδικητική κίνηση του Μέρτεν θα έχει πολλαπλές επιπτώσεις στην πολιτική ζωή της χώρας στα επόμενα χρόνια…

Ο Μαξ Μέρτεν πέθανε στο Βερολίνο το 1971 σε ηλικία 60 ετών".

https://historiabooks.gr/shop/ariston-books/ellinika/demosthene-koukouna-i-ipothesi-merten/

ΤΟ ΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΘΕΣΗ ΜΕΡΤΕΝ

Η Υπόθεση Μέρτεν

και η σύγκρουση με τον Καραμανλή

(Εκδόσεις Ariston Books)

Μετά από μια επίμονη ιστορική έρευνα, που κράτησε πολλά χρόνια και εξετάσθηκαν γνωστά και άγνωστα ντοκουμέντα από δημόσια και ιδιωτικά αρχεία στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ο δημοσιογράφος και ιστορικός συγγραφέας Δημοσθένης Κούκουνας παρουσίασε το νέο του βιβλίο με τίτλο «Η υπόθεση Μέρτεν και η σύγκρουση με τον Κων. Καραμανλή». Πρόκειται για μια υπόθεση που είχε συνταράξει την ελληνική πολιτική σκηνή στα χρόνια γύρω από το 1960.

Έρχονται για πρώτη φορά στο φως τα άγνωστα παρασκήνια, ανέκδοτα στοιχεία, αλλά και ποιες από τις ανατριχιαστικές καταγγελίες του κατοχικού Γερμανού γκαουλάιτερ της Θεσσαλονίκης ήταν πραγματικές ή σκηνοθετημένες. Αναβιώνει έτσι μια θλιβερή εποχή με τους διωγμούς των Εβραίων της Θεσσαλονίκης και τις περιουσίες τους που λεηλατήθηκαν, τα απίστευτα διπλωματικά και πολιτικά παρασκήνια, τους αληθινούς δοσίλογους και τους πράκτορες του κατακτητή. Αφού παρουσιάζονται τα ιστορικά γεγονότα στα κατοχικά χρόνια εντελώς απομυθοποιημένα, περιγράφεται πιστά και αντικειμενικά τι ακριβώς έγινε στη δίκη του Μαξ Μέρτεν ενώπιον του ειδικού στρατοδικείου εγκληματιών πολέμου της Αθήνας το 1959, ακριβώς πριν από εξήντα χρόνια. Τι κατέθεσαν οι μάρτυρες της κατηγορίας, αλλά και της υπεράσπισης ενώπιον των δικαστών, τι υποστήριξε και τι κατήγγειλε με την απολογία του ο Γερμανός κατηγορούμενος εγκληματίας πολέμου.

Αφού καταδικάστηκε σε 25 χρόνια κάθειρξη και αμέσως μετά, ύστερα από επίμονες πιέσεις της τότε γερμανικής κυβέρνησης, αποφυλακίστηκε και γύρισε στην πατρίδα του, ο Μέρτεν επεδίωξε να πάρει την εκδίκησή του.

Η πολιτική θύελλα που προκλήθηκε και οι απίστευτες καταγγελίες που ακολούθησαν μετά, όταν πλέον ο Μέρτεν βρισκόταν στη Γερμανία, σε βάρος του τότε πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή, του πανίσχυρου υπουργού Εσωτερικών Δημητρίου Μακρή και της γυναίκας του Δοξούλας, καθώς και του υφυπουργού Εθνικής Άμυνας Γεωργίου Θεμελή. Τι απ’ όλα αυτά ήταν αληθινά και τι σκηνοθετημένα και πλαστογραφημένα. Πώς επιχειρήθηκε από την τότε αντιπολίτευση η Υπόθεση Μέρτεν να χρησιμοποιηθεί για πολιτικές σκοπιμότητες, το διεθνές ενδιαφέρον που προκλήθηκε και η ανάμιξη ξένων μυστικών υπηρεσιών. Άγνωστες πτυχές, συγκλονιστικές μαρτυρίες, ανέκδοτα ντοκουμέντα, πλούσιο εικονογραφικό υλικό, μία σε βάθος έρευνα σε κρατικά και ιδιωτικά αρχεία με αποκλειστικό στόχο την ιστορική αλήθεια.

Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου αυτού, ξαναζωντανεύει το σκηνικό της φρίκης σε όλη του την έκταση, οι διωγμοί κατά των Εβραίων της Θεσσαλονίκης, τα μεγάλα επισιτιστικά σκάνδαλα την ώρα που ο λαός ζούσε την τραγωδία της πείνας και όλη την ανείπωτη δυστυχία της Κατοχής, αλλά και ο ρόλος επωνύμων δοσιλόγων και προδοτών.

Ανάμεσα στα περιεχόμενα του βιβλίου: Η Θεσσαλονίκη υπό Κατοχή, Επισιτισμός και σκάνδαλα, Η δίωξη των Εβραίων στη Θεσσαλονίκη και τι απέγιναν οι περιουσιίες τους, Ο παντοδύναμος Μέρτεν γίνεται γκαουλάιτερ της Θεσσαλονίκης, Ποια πραγματικά ήταν η πολιτεία του Κ. Καραμανλή κατά την Κατοχή, Η επανεμφάνιση του Μέρτεν μεταπολεμικά, η σύλληψη και η δίκη του, Η πολιτική θύελλα κ.ά.

Το βιβλίο αυτό έχει τον τίτλο «Η Υπόθεση Μέρτεν και η σύγκρουση με τον Κων. Καραμανλή» (560 σελίδες) και κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ariston Books. Ο συγγραφέας του, ο Δημοσθένης Κούκουνας, είναι γνωστός στο αναγνωστικό κοινό από πολλά άλλα βιβλία του που είχαν μεγάλη απήχηση, όπως η «Ιστορία της Κατοχής» (Εκδόσεις Λιβάνη), «Τα ένοχα μυστικά της Κατοχής» (Εκδόσεις Historia), οι βιογραφίες του αρχιεπισκόπου Δαμασκηνού, του Νίκου Ζαχαριάδη και του Άρη Βελουχιώτη κ.ά.

Σχήμα 17Χ25, σελίδες  560, τιμή 28 €   ISBN 978-2-940603-69-5